Biskupin » środowisko http://biskupin.info Pałuki Tue, 26 Jan 2010 22:15:21 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.2 Środowisko geograficzne /srodowisko-geograficzne/ /srodowisko-geograficzne/#comments Wed, 19 Nov 2008 10:28:37 +0000 admin http://biskupin.info/?p=6 Jest to obszar o dużym zróżnicowaniu form terenowych. O krajobrazie zdecydował fakt, że Pałuki znalazły się w zasięgu ostatniego zlodowacenia. Dzisiejszy krajobraz tego terenu to przede wszystkim falista morena denna. Wśród niej spotyka się zagłębienia powstałe wskutek wytopienia odosobnionych brył lodowca, dziś zajęte przez torfowiska lub maleńkie jeziorka. W północnej części tego Pojezierza leżą pojedyncze pagórki, pozostałość starszego pasma moreny czołowej. Wzgórza te są oddzielone między sobą równinami i sprawiają wrażenie, jakby były „nałożone” na płaską morenę denną. Dalej na południu wysoczyzna poprzecinana jest systemem długich rynien jeziornych, często o zawiłym przebiegu. W nich położona jest większość pałuckich jezior, których jest tu około 150. odgrywają one ogromną rolę w krajobrazie, jednakże akweny te nie zawsze przydatne są do kąpieli, często ich brzegi nie są nawet dostępne. Niemniej jest kilkanaście malowniczych jezior o atrakcyjnej oprawie leśnej, nad którymi powstały ośrodki wypoczynkowe.

Mapa 1 Mapa Pałuk

Źródło: www.paluki.pl / mapa Pałuk

Region ten przecinają dwie rzeki: Noteć i Wełna wraz ze swymi dopływami. Wielką osobliwością geograficzną na skalę światową jest szczególna rodzaj bifurkacji w postaci skrzyżowania się dwóch rzek: Wełny i Nielby w Wągrowcu.

Największym bogactwem naturalnym, które kryje w sobie ziemia pałucka, jest sól kamienna

Występująca tu w postaci wysadów. W niektórych miejscach była eksploatowana do 1977 roku. Innym bogactwem są złoża piasków i żwirów oraz iłów ceramicznych. Z kolei na nisko położonych łąkach występują złoża torfu.1

Na Pałukach spotykamy gleby niższych klas, głównie bielice i szczerki. W części północnej przeważają piaski i namuły próchnicowe, a na zachodzie gliny i łysą to tereny mniej urodzajne i dlatego w dużej mierze są zalesione. Lasy zajmują około 25% powierzchni Pałuk. Największe partie leśne występują w części północnej i północno – wschodniej. Wśród drzewostanu przeważ sosna, ale na lepszych glebach rosną piękne partie lasu mieszanego, a nawet liściastego. Na opisywanym terenie utworzono cztery rezerwaty przyrody: „Dębina”, „Dziki Ostrów”, „Grocholin”, „Ostrów koło Pszczółczyna”. Pod ich ochroną znalazły się między innymi: jedyna w Wielkopolsce dobrze zachowaną dąbrowę o cechach zbliżonych do naturalnych lasów grądowych i łęgowych; las mieszany z rzadkimi ciepłolubnymi gatunkami roślin. Ochronie podlega również wiele drzew pomnikowych ( największy z nich to dąb w Reczu) oraz głazów narzutowych (m.in. w Atanazynie, Brudzyniu) . Na uwagę zasługują liczne na tym terenie parki podworskie, niestety w wielu wypadkach bardzo mocno zaniedbane. Najciekawszym z nich jest park w Lubostroniu. Oprócz niego warto zwrócić uwagę na parki w Grochowinie, Margońskiej Wsi czy Reczu. 2

1 J. Sobczak, Pałuki, Poznań 1987, RSW, s.4-5

2 P. Anders, Pałuki, Poznań 1997, WBP, s.12-13

]]> /srodowisko-geograficzne/feed/ 0